آخرین بررسی: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ (20 Oct 2026)
مدرک زبان Language certificate
مدرک زبان نشان می‌دهد که می‌توانی به زبان رشته درس بخوانی: انگلیسی برای رشتهٔ انگلیسی‌زبان، ایتالیایی برای رشتهٔ ایتالیایی‌زبان. دانشگاه: زبان تو را خودش می‌سنجد و نتیجه را در پیش‌ثبت‌نام Universitaly ثبت می‌کند. سفارت ایتالیا در تهران (ویزا): کپی مدرکی با سطح دست‌کم B2. برای رشتهٔ انگلیسی‌زبان: IELTS ۶، TOEFL ۷۸ یا FCE ۱۶۹. برای رشتهٔ ایتالیایی‌زبان: B2 از گواهی‌های CLIQ (CELI، CILS، Roma Tre، Dante Alighieri). اعتبار مدرک زبان را دو سال از تاریخ صدور نوشته. سفارت ممکن است برای سنجیدن زبانت مصاحبه بگذارد.
از کجا و چطور
آزمون‌های انگلیسی، برای کسی که در ایران زندگی می‌کند (۱۵ مهر ۱۴۰۵ · 7 Oct 2026):
IELTS: IDP برگزاری آیلتس در ایران را متوقف کرده. آخرین آزمون ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ (۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶) بود. IDP نوشته نتیجهٔ آیلتسی که قبلاً گرفته‌ای همچنان همه‌جا پذیرفته است.
TOEFL: ETS برگزاری تافل در ایران را متوقف کرده. همهٔ نوبت‌ها تا ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ (۸ سپتامبر ۲۰۲۶) لغو شدند.
- ETS نوشته ثبتنام و پرداخت کسی را که ساکن ایران است، حتی برای مرکز آزمونی بیرون از ایران، نمی‌تواند انجام دهد.
- آزمون در خانه (at-home) هم برای ساکن ایران نیست، حتی اگر موقتاً بیرون از ایران باشد.
- از ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ (۹ سپتامبر ۲۰۲۶) درخواست تازه برای فرستادن نمرهٔ تافل ساکنان ایران پذیرفته نمی‌شود.
Duolingo English Test: از ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ (۱ سپتامبر ۲۰۲۶) برای کسی که در ایران آزمون می‌دهد یا مدرک هویتی صادرشده از دولت ایران دارد، ارائه نمی‌شود. این را الجزیره از قول Duolingo گزارش کرده. در جدول مدارک هویتی پذیرفتهٔ خود Duolingo هم ایران نیست.
TOLIMO: آزمون انگلیسی سازمان سنجش آموزش کشور است و ثبت‌نامش از سایت سازمان سنجش انجام می‌شود.
- دانشگاه برگامو آن را برای پیش‌ارزیابی ارشدهای انگلیسی‌زبان می‌پذیرد، به شرط اینکه نمرهٔ هیچ مهارتی کمتر از ۶۰۰ نباشد.
- در چک‌لیست ۲۰۲۶ سفارت تهران، TOLIMO نیامده است.
سنجش زبان به‌دست خود دانشگاه: بعضی رشته‌ها خودشان زبانت را می‌سنجند. بخشنامهٔ وزارت دانشگاه ایتالیا هم به سفارت‌ها اجازه داده گواهی معادلی را بپذیرند که خود دانشگاه صادر کرده، به شرط اینکه سطح B2 را در هر چهار مهارت (شنیدن، خواندن، گفتن و نوشتن) تأیید کند. دو نمونه:
- ارشد Molecular Biology and Genetics پاویا برای درخواست مدرک زبان نمی‌خواهد و انگلیسی را در آزمون ورودی می‌سنجد. خود پاویا یادآوری کرده که سفارت‌ها در بعضی کشورهای غیراروپایی ممکن است برای پیش‌ثبت‌نام و ویزا مدرک زبان انگلیسی بخواهند.
- ارشد Cultural, Intellectual and Visual History دانشگاه میلان: اگر مدرکت از یک دانشگاه خارجی است و دوره‌اش انگلیسی بوده، مدرک زبان لازم نیست و انگلیسی‌ات در مصاحبه سنجیده می‌شود.
گواهی‌های زبان ایتالیایی:
- گواهی‌های CLIQ چهار تا هستند: CILS (دانشگاه خارجیان سی‌ینا)، CELI (دانشگاه خارجیان پروجا)، PLIDA (انجمن دانته آلیگیری) و گواهی دانشگاه Roma Tre.
- بخشنامه می‌گوید این گواهی‌ها را در کشور خودت و در مراکز آزمون همکارشان در سراسر دنیا هم می‌شود گرفت.
چه چیزهایی باید داشته باشد
سطح: دست‌کم B2، در هر چهار مهارت: شنیدن، خواندن، گفتن و نوشتن.
حداقل نمرهٔ سفارت برای ویزا: IELTS ۶، TOEFL ۷۸، FCE ۱۶۹.
دانشگاه‌ها گاهی عدد کمتری می‌پذیرند: مسینا IELTS ۵٫۵ و TOEFL iBT ۷۲؛ بولونیا (Civil Engineering) IELTS ۵٫۵. برای ویزا، عدد سفارت را در نظر بگیر.
تاریخ مدرک:
- سفارت: اعتبار دو سال از تاریخ صدور.
- میلان: مدرکِ سه سال اخیر (برای TOEFL دو سال).
- مسینا: IELTS و TOEFL تا دو سال بعد از آزمون.
قبولی بدون آزمون ایتالیایی دانشگاه: بخشنامه دارندگان گواهی CLIQ با سطح C1 یا C2 و دارندگان دیپلم زبان و فرهنگ ایتالیایی دانشگاه‌های خارجیان پروجا و سی‌ینا را از آزمون ایتالیایی دانشگاه معاف کرده. دارندهٔ CLIQ با سطح B2 هم برای رشته‌های ایتالیایی‌زبان از آزمون زبان معاف است.
ترجمهٔ رسمی
مدرک انگلیسی ترجمه لازم ندارد. پلی‌تکنیک تورین مدرک به ایتالیایی، انگلیسی، فرانسوی یا اسپانیایی را بدون ترجمه می‌پذیرد. بولونیا هم مدرک انگلیسی، فرانسوی یا اسپانیایی را ترجمه نمی‌خواهد.
نامهٔ «زبان تدریس» (Medium of Instruction) از دانشگاه ایرانی:
- برگامو آن را به‌جای مدرک زبان می‌پذیرد، اگر تمام دوره‌ات انگلیسی بوده. نامه را ادارهٔ آموزش یا دفتر بین‌الملل دانشگاهت صادر می‌کند.
- بولونیا (Civil Engineering) نامهٔ MOI دانشگاه‌های کشورهای بیرون از فهرستش را نمی‌پذیرد؛ ایران در آن فهرست نیست.
- پلی‌تکنیک تورین هم معافیت MOI را فقط برای کشورهای فهرست خودش پذیرفته؛ ایران در فهرستش نیست.
اگر نامهٔ MOI یا نتیجهٔ آزمونت به فارسی است یا فقط پرینت سامانه است، پیش از هر کار با صادرکننده و مترجم حرف بزن:
پیش از پرداخت، این‌ها را بپرس
۱. از دانشگاه یا سازمان سنجش بپرس: «نسخهٔ رسمی با سربرگ و مهر و امضا می‌دهید؟»
برگامو نوشته گواهی غیررسمی و خوداظهاری پذیرفته نمی‌شود.
۲. از مترجم بپرس: «این نامه قابل ترجمهٔ رسمی است؟»
میرپارس برای گواهی‌های دانشگاهی نوشته نامه‌ای که خطاب به سفارت باشد، یا «فاقد ارزش ترجمه» داشته باشد، ترجمهٔ رسمی نمی‌شود. اگر نامه‌ات این‌طور است، از دانشگاه نامهٔ بدون مخاطب بخواه.
۳. از مترجم بپرس: «ترجمهٔ انگلیسی یا ایتالیایی؟»
دانشگاه‌هایی که MOI را می‌پذیرند معمولاً انگلیسی یا ایتالیایی را قبول دارند. پیش از سفارش، صفحهٔ همان دانشگاه را چک کن.
نمونه
نمونهٔ ساختگیِ کارنامهٔ آزمون زبان: نمرهٔ کل، تاریخ آزمون، شمارهٔ گزارش
نمونهٔ ساختگیِ یونی‌یاب — همهٔ نام‌ها و عددها ساختگی‌اند.
اگر نداری
اگر مدرک زبان نداری، این‌ها را از دانشگاهت بپرس:
- زبانم را خودتان می‌سنجید؛ با آزمون یا مصاحبه؟
- MOI یا TOLIMO را می‌پذیرید؟
- نتیجهٔ سنجش شما برای ویزا هم کافی است؟
برای Duolingo و TOEFL ثبتنام نکن و پول نده. طبق اعلام Duolingo و ETS، الان این دو برای ساکن ایران ارائه نمی‌شوند.
اگر آیلتس معتبر از قبل داری، IDP نوشته نتیجه‌اش همچنان پذیرفته است. ولی به اعتبار دوسالهٔ سفارت دقت کن.
برای رشتهٔ ایتالیایی‌زبان، اگر گواهی CLIQ نداری، دانشگاه آزمون ایتالیایی خودش را دارد. طبق بخشنامه، در رشته‌های ایتالیایی‌زبان این آزمون با سطح دست‌کم B2 اجباری است، مگر برای کسی که معاف است.
دانشگاه‌ها چه می‌گویند
بعضی دانشگاه‌ها این را قبول نمی‌کنند — به عهدهٔ خودت است که چک کنی.
سفارت ایتالیا در تهران (ویزا): برای رشتهٔ انگلیسی‌زبان فقط این سه آزمون را با حداقل نمره نام برده: IELTS ۶، TOEFL ۷۸، FCE ۱۶۹. Duolingo و TOLIMO در این فهرست نیستند. اعتبار مدرک دو سال است.
صفحهٔ خودِ دانشگاهدانشگاه پاویا (ارشد Molecular Biology and Genetics): نوشته سفارت‌ها در بعضی کشورهای غیراروپایی ممکن است مدرک زبان انگلیسی بخواهند. حداقل نمره‌هایی که برای سال تحصیلی ۲۰۱۹–۲۰۲۰ آورده: IELTS ۶، TOEFL ۷۸، TOLIMO ۶۰۰، FCE ۱۶۹.
صفحهٔ خودِ دانشگاهدانشگاه بولونیا (ارشد Civil Engineering): Duolingo (۱۰۰) را می‌پذیرد. اما نامهٔ MOI یا گواهی زبانِ دانشگاه‌های کشورهای بیرون از فهرستش، ایران هم، پذیرفته نیست.
صفحهٔ خودِ دانشگاهدانشگاه مسینا: فقط IELTS، TOEFL iBT، Cambridge (از B2 First به بالا) و PTE را نام برده. Duolingo و TOLIMO در فهرستش نیستند.
صفحهٔ خودِ دانشگاهدانشگاه برگامو (پیش‌ارزیابی ارشد): TOLIMO (هیچ مهارتی زیر ۶۰۰) و نامهٔ MOI را می‌پذیرد. گواهی غیررسمی یا خوداظهاری را نمی‌پذیرد.
صفحهٔ خودِ دانشگاهدانشگاه میلان (ارشد Cultural, Intellectual and Visual History): فقط مدرکِ سه سال اخیر (TOEFL دو سال) را می‌پذیرد. با مدرک دانشگاهیِ انگلیسی‌زبان از دانشگاه خارجی، به‌جای مدرک زبان، مصاحبه.
صفحهٔ خودِ دانشگاه
منبع‌ها و تاریخ بررسی
- ambteheran.esteri.it/wp-content/uploads/2026/06/ENG-checklist-univ… (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- ambteheran.esteri.it/it/servizi-consolari-e-visti/servizi-per-il-c… (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- universitaly-private.cineca.it/uploads/universitaly-pubblico/Circolare_2026-… (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- ielts.idp.com/iran/about/ielts-announcement (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- ielts.idp.com/iran (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- ets.org/iran-testing-update.html (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- aljazeera.com/news/2026/9/1/duolingo-d-day-iranians-questio… (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- englishtest.duolingo.com/ids (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- ekhtebar.ir/شروع-ثبتنام-آزمون-تولیمو-مردادماه-۱۴ (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- en.unibg.it/sites/cen00/files/2026-01/CHECKLIST NON EU_ B… (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- apply.unipv.eu/courses/course/36 (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- apply.unimi.it/courses/course/15 (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- corsi.unibo.it/2cycle/CivilEngineering/how-to-enrol (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- international.unime.it/study-us/application-and-admission/english-la… (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- polito.it/en/education/applying-studying-graduating/adm… (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- unibo.it/en/study/enrolment-fees-and-other-procedures/… (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- mirpars.com/enrollment-verification-translation (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)
- iicnewdelhi.esteri.it/en/lingua-e-cultura/certificazioni (باز می‌شود در سایت رسمی) · خوانده‌شده ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (7 Oct 2026)