سربازی و خروج از کشور برای تحصیل

• معافیت تحصیلی یعنی تا وقتی درس می‌خوانی، به خدمت اعزام نمی‌شوی. اما هنوز مشمولی.
• برای هر سفر خارجی مجوز خروج لازم داری. با معافیت تحصیلی می‌توانی درخواست خروج را در سامانهٔ سخا ثبت کنی.
• این مجوز برای سفر کوتاه است، نه برای درس خواندن در خارج. برای درس خواندن در ایتالیا «معافیت تحصیلی خارج از کشور» لازم است (بخش ۳).
• هم‌زمان نمی‌توانی معافیت تحصیلی داخل و خارج را با هم داشته باشی.
• سازمان امور دانشجویان (بهمن ۱۴۰۲) اعلام کرده مدرکِ کسی را که بی‌معافیت تحصیلی از کشور خارج شده ارزشیابی نمی‌کند. راه درست این است که معافیت تحصیلی خارج را پیش از رفتن بگیری.

• در فهرست مدارک ویزای تحصیلی سفارت ایتالیا در تهران (سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷) هیچ مدرکی دربارهٔ سربازی نیامده است.
• ویزا فقط اجازهٔ ورود به ایتالیاست. برای خروج از ایران، مجوز سازمان وظیفه جداست.

• اعتبار معافیت تحصیلی‌ات تا یک سال پس از پایان هر مقطع است.
• پس از فارغ‌التحصیلی، یک سال فرصت داری خودت را معرفی کنی. اگر نکنی، غایب حساب می‌شوی.
• اگر می‌خواهی بعد از فارغ‌التحصیلی در ایتالیا ادامه بدهی، درخواست معافیت تحصیلی خارج را در همین یک سال بده (بخش ۳).
• اگر الان در ایران دانشجویی و می‌خواهی انصراف بدهی و بروی: سازمان امور دانشجویان نوشته کسی که در ایران دانشجو بوده، اول باید تسویهٔ آموزش رایگان را انجام دهد (فقط دورهٔ روزانه) و نامهٔ انصرافش را در سامانه ثبت کند.
• سقف سال‌های معافیت تحصیلی در قانون: کاردانی ۲.۵ سال، کارشناسی ناپیوسته و ارشد ناپیوسته ۳ سال، کارشناسی پیوسته ۵ سال، ارشد پیوسته ۶ سال، دکترای پزشکی پیوسته ۸ سال، دکترای تخصصی ۶ سال. در موارد ضروری تا یک سال اضافه می‌شود.
• معافیت تحصیلی برای هر مقطع فقط یک بار داده می‌شود.

این همان معافیتی است که برای درس خواندن در ایتالیا لازم داری. شرایط، مراحل و سامانه‌هایش در بخش ۳ آمده است.

• با این معافیت از ایران خارج می‌شوی و تا پایان مدت مجاز مقطعت در خارج درس می‌خوانی.
• پیش از خروج باید وثیقه بسپاری و تعهد کنی که در مهلت‌ها برمی‌گردی.

• سفارت ایتالیا این معافیت را نمی‌خواهد. سفارت ایران در رم، بعد از رسیدنت، تصویرش را در پروندهٔ دانشجویی‌ات می‌خواهد (بخش ۳).

• بخش ۳ را قدم‌به‌قدم انجام بده.

• معافیت پزشکی دائم: کارت معافیت دائم می‌گیری. با کارت معافیت دائم دیگر مشمول نیستی و برای خروج مجوز سازمان وظیفه لازم نداری.
• معافیت پزشکی موقت: هنوز مشمولی و برای خروج مجوز لازم داری.
• اعتبار معافیت موقت پزشکی هر بار حداکثر یک سال است. اگر بعد از تمام شدنش ظرف یک ماه خودت را معرفی نکنی، غایب حساب می‌شوی. اگر خارج از ایرانی، این تاریخ را دقیق داشته باش.

• سفارت ایتالیا مدرکی دربارهٔ سربازی نمی‌خواهد.

• قانون مشمولان را از نظر سلامت چهار دسته می‌کند: سالم؛ معاف از رزم (خدمت غیررزمی)؛ معاف موقت؛ معاف دائم.
• معافیت موقت پزشکی هر بار حداکثر یک سال است. اگر در سال سوم هم قادر به خدمت نباشی، معافیت دائم می‌گیری.
• نظر نهایی را شورای پزشکی می‌دهد (سه پزشک). اگر لازم باشد، تو را برای معاینهٔ تخصصی به بیمارستان معرفی می‌کنند.
• ثبت درخواست: تابناک (آبان ۱۴۰۲) نوشته است که پس از معاینهٔ اولیه، درخواست در یکی از دفاتر پلیس +۱۰ در سامانه ثبت می‌شود و برگهٔ معرفی به بیمارستان با پست می‌آید. پیش از اقدام، روال امروز را در دفتر پلیس +۱۰ بپرس.

• کفالت دائم: با کارت معافیت دائم دیگر مشمول نیستی و مجوز سازمان وظیفه لازم نداری.
• کفالت موقت: هنوز مشمولی و برای خروج مجوز لازم داری. اعتبار معافیت موقت را دقیق داشته باش؛ اگر تمام شود و ظرف یک ماه خودت را معرفی نکنی، غایب حساب می‌شوی.

• سفارت ایتالیا مدرکی دربارهٔ سربازی نمی‌خواهد.

• موردهای کفالت در مادهٔ ۴۴ قانون آمده است؛ مثلاً یگانه مراقب پدرِ نیازمند مراقبت، یگانه مراقب مادرِ بی‌همسر، تنها برادرِ سرپرست خواهر، یگانه سرپرست برادرِ زیر ۱۸ سال.
• مدارکت را پیش از اعزام به حوزهٔ وظیفهٔ عمومی محل سکونتت بده.
• فقط به ادعای کفالتِ کسی رسیدگی می‌شود که غیبت ندارد (جز چند استثنای قانونی).
• کفالتِ مادرِ بی‌همسر: تا ۳۰ ماه معافیت موقت است؛ اگر شرایط ادامه داشته باشد، دائم می‌شود.
• در قانون آمده است در سالی که نیاز نیروهای مسلح تأمین شده باشد، به کسی که دو سال معافیت موقتِ معتبر داشته، معافیت دائم در زمان صلح داده می‌شود.

• این‌ها معافیت از خدمت دورهٔ ضرورت‌اند. با کارت معافیت دائم دیگر مشمول نیستی و مجوز سازمان وظیفه لازم نداری.
• چند مورد ابتدا موقت‌اند و بعد از پنج سال دائم می‌شوند (ازدواج با معلول یا جانباز زن). تا وقتی موقت‌اند، برای خروج مجوز لازم است.

• سفارت ایتالیا مدرکی دربارهٔ سربازی نمی‌خواهد.

• نمونه‌ها در قانون: همهٔ فرزندان پسر شهدا و جاویدالاثران؛ مشمول جانباز با دست‌کم ۱۰٪ جانبازی؛ یکی از برادرانِ شهید (با شرط‌های قانون)؛ تنها پسرِ خانوادهٔ دارای سه دختر یا بیشتر؛ مشمولی که دست‌کم یک فرزند معلول دارد؛ یکی از پسرانِ مادرِ بی‌همسر تحت پوشش کمیتهٔ امداد یا بهزیستی.
• تأیید باید از نهاد مربوط باشد (مثلاً بنیاد شهید).

• با کارت معافیت دائم مشمول نیستی و مجوز سازمان وظیفه لازم نداری.

• سفارت ایتالیا مدرکی دربارهٔ سربازی نمی‌خواهد.

• قانون برنامهٔ هفتم: مشمولِ بالای ۳۵ سال، با دست‌کم دو فرزند، و بدون غیبت، از خدمت دورهٔ ضرورت معاف است.
• معافیت سه‌فرزندی یک طرح مهلت‌دار بود: شرطش داشتن ۴ فرزند (بی‌شرط سن) یا ۳ فرزند و دست‌کم ۴۰ سال سن تا پایان اسفند ۱۴۰۴ بود. مهلت ثبت درخواستش در پلیس +۱۰ پایان شهریور ۱۴۰۵ بود و گذشته است.

• کارت پایان خدمت را بعد از تمام کردن خدمت دورهٔ ضرورت می‌گیری.
• با کارت پایان خدمت دیگر مشمول نیستی. برای خروج از کشور مجوز سازمان وظیفه لازم نداری.
• ممنوعیت‌های دیگر (مثلاً بدهی مالیاتی یا حکم قضایی) جدا از سربازی‌اند. پلیس گذرنامه گفته است ممنوع‌الخروجی را می‌شود از برنامهٔ «پلیس من» یا ادارهٔ گذرنامه استعلام کرد.
• کارت‌های قدیمیِ غیرهوشمند فقط تا پایان سال ۱۳۹۴ اعتبار داشتند. اگر کارتت قدیمی است، آن را با کارت هوشمند عوض کن.

• در فهرست مدارک ویزای تحصیلی سفارت ایتالیا (۲۰۲۶–۲۰۲۷) کارت پایان خدمت نیامده است.
• در ایران، کارهای ویزای ایتالیا با VisaMetric است.
• بعد از رسیدن به ایتالیا، سفارت ایران در رم برای پروندهٔ دانشجویی‌ات در سامانهٔ میخک تصویر کارت پایان خدمت (یا معافیت دائم، کفالت یا معافیت تحصیلی) را می‌خواهد.

• کارت هوشمند به نشانی محل سکونتت فرستاده می‌شود.
• اگر کارت گم شد یا به خاطر عوض شدن نشانی به دستت نرسید، در یکی از دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس +۱۰) درخواست «ارسال مجدد» بده.
• اگر کارت از بین رفته یا سوخته است، در دفتر پلیس +۱۰ درخواست «المثنی» بده. اگر کارت سوخته، لاشه‌اش را ببر.
• اگر جایی گواهی اصالت کارت را خواست: در سامانهٔ سخا (www.sakha.epolice.ir) «اصالت‌سنجی کارت هوشمند» را ثبت کن و گواهی را چاپ کن.
• با کارت پایان خدمت یا معافیت دائم، همهٔ کارهای مادهٔ ۱۰ قانون برایت باز است؛ از جمله تحویل گرفتن اصل مدرک دیپلم و بالاتر.

• از ماهی که ۱۸ سالت تمام می‌شود، مشمول قانون سربازی هستی.
• اگر مشمولی و کارت پایان خدمت یا کارت معافیت دائم نداری، برای خروج از کشور مجوز سازمان وظیفه لازم داری.
• پاسپورت داشتن یعنی مجوز داشتن نیست. مشمول غایب حتی با پاسپورت اجازهٔ خروج ندارد.
• در مرز، از خروج مشمولِ بدون مجوز جلوگیری می‌شود.
• اگر در خدمتی (سرباز)، مجوز خروج را از یگان خدمتی‌ات می‌گیری.

• ویزای ایتالیا جای مجوز خروج را نمی‌گیرد. این دو کاملاً جدا هستند.

• ببین در کدام وضعیتی هستی (بخش ۴).
• پاسپورت را می‌شود در دفتر پلیس +۱۰ یا به‌صورت غیرحضوری (برنامهٔ «پلیس من»، سامانهٔ سخا، police.ir) درخواست داد.
• اگر غایبی، اول وضعیتت را با سازمان وظیفه روشن کن.

• قانون برنامهٔ هفتم ادامهٔ تحصیلِ مشمولانِ دیپلم و بالاتر را در خارج مجاز کرده است. یعنی هم برای کارشناسی (با دیپلم) و هم برای ارشد و دکتری (با لیسانس و بالاتر) راه هست.
• این معافیت را پیش از رفتن می‌گیری. پیش از خروج وثیقهٔ نقدی می‌سپاری و تعهد می‌دهی که در مهلت‌ها برگردی. اگر به‌موقع برنگردی، وثیقه به نفع دولت ضبط می‌شود.
• طبق اعلام ۱۳ مهر ۱۴۰۵، برای رشته‌های زیر نظر وزارت علوم، «نامهٔ خروج از کشور» در کارتابل تو در سامانهٔ سجاد صادر می‌شود. زیرساخت اتصال مستقیم سجاد به ادارهٔ گذرنامه آماده شده، اما کامل شدنش منتظر یک بخشنامهٔ مشترک است. پیش از سفر، در دفتر پلیس +۱۰ بپرس مجوزت در سامانهٔ گذرنامه نشسته است یا نه.
• بعد از صدور معافیت، باید ظرف شش ماه در خارج شروع به تحصیل کنی؛ وگرنه انصراف حساب می‌شود و معافیت لغو می‌شود. با دلیل موجه و تأیید وزارت علوم یا بهداشت، این مهلت تا شش ماه دیگر تمدید می‌شود.

• سفارت ایتالیا برای ویزای تحصیلی مدرکی دربارهٔ سربازی نمی‌خواهد.
• اما همان سفارت اصل مدرک تحصیلی‌ات را پشت باجه می‌بیند. طبق قانون، تحویل اصل مدرک دیپلم و بالاتر به مشمول، به مدرکِ وضعیت سربازی بستگی دارد. طبق آیین‌نامهٔ اجرایی قانون، با کارت پایان خدمت، کارت معافیت دائم، معافیت موقتِ معتبر، یا گواهی اشتغال به تحصیلِ همراه با معافیت تحصیلیِ معتبر، اصل مدرک تحویل داده می‌شود. پس زود از دانشگاهت بپرس با کدام مدرک سربازی اصل مدرکت را تحویل می‌دهد.

• ببین در کدام گروهی. اطلاعیهٔ سازمان وظیفه (دی ۱۴۰۳) این گروه‌ها را واجد شرایط دانسته است: مشمولِ غیرغایبی که از ۱۴۰۲ به بعد در ایران فارغ‌التحصیل شده و هنوز در مهلت یک‌سالهٔ معرفی است؛ و دو گروه از کسانی که الان در خارج درس می‌خوانند. سازمان امور دانشجویان برای کارشناسی نوشته است: دیپلمِ گرفته‌شده در ایران از شهریور ۱۳۹۸ به بعد، و شروع کارشناسی در خارج ظرف یک سال تحصیلی پس از دیپلم.
• دانشگاهت را در فهرست سازمان امور دانشجویان پیدا کن. فهرست دانشگاه‌های مورد تأیید هر سال برای یک سال میلادی، اواخر زمستان (اسفند) منتشر می‌شود. ملاک، فهرستِ سالِ شروع تحصیل توست. اگر ژانویه تا دسامبر ۲۰۲۶ شروع می‌کنی، فهرست ۲۰۲۶ ملاک است. فهرست بر پایهٔ رتبه‌بندی‌های بین‌المللی (Times، Shanghai، Leiden، QS) و بررسی کمیسیون‌ها ساخته شده است. جست‌وجو: sajad.saorg.ir/SearchForm?SearchFormID=51736
• مدرک زبان را آماده کن.
• برای کارشناسی (مسیر دیپلم)، راهنمای سازمان امور دانشجویان (اسفند ۱۴۰۳): آیلتس ۶ یا تافل ۷۸.
• اطلاعیهٔ دیگر همین سازمان (بهمن ۱۴۰۱) که هنوز روی صفحهٔ اول سجاد است، برای درخواست معافیت حداقل این‌ها را نوشته است: آیلتس ۶.۵، تافل ۸۵، MSRT ۵۰، TOLIMO ۴۸۰. برای کشورهای غیرانگلیسی‌زبان، مدرک زبان انگلیسی یا مدرک زبان کشور مقصد پذیرفته است. مدرک زبان از تاریخ صدور دو سال اعتبار دارد.
• پذیرش بگیر. برای کارشناسی، سازمان امور دانشجویان پذیرش را با قید مقطع، رشته و تاریخ شروع، به‌صورت PDF روی سربرگ دانشگاه می‌خواهد.
• درخواست را ثبت کن.
• رشته‌های زیر نظر وزارت علوم: طبق اعلام ۱۳ مهر ۱۴۰۵ فقط در سامانهٔ سجاد (portal.saorg.ir، بخش «صدور معافیت تحصیلی»). ثبت جداگانه در سخا حذف شده و سجاد اطلاعات را خودش به سخا می‌فرستد. مدارک تحصیلی قبلی‌ات را سجاد از پایگاه اطلاعات تحصیلی کشور (پامتک) استعلام می‌کند.
• رشته‌های علوم پزشکی (زیر نظر وزارت بهداشت): ثبت‌نام و تکمیل پرونده در سامانهٔ موحد (mohed.behdasht.gov.ir/educationportal) و هم‌زمان ثبت درخواست در سامانهٔ سخا (sakha.epolice.ir)، بخش وظیفهٔ عمومی، «معافیت تحصیلی دانشجویی خارجی - وزارت بهداشت». مراحل بعدی (سپردن وثیقه و صدور معافیت) با پیامک خبر داده می‌شود. مراجعهٔ حضوری کار را جلو نمی‌اندازد.
• برای کارشناسی، سازمان امور دانشجویان نوشته درخواست «صرفاً سه ماه جلوتر از تاریخ شروع در دانشگاه» ثبت شود.
• وثیقهٔ نقدی را بسپار. مبلغ وثیقه را پیش از اقدام از سامانه یا دفتر پلیس +۱۰ بپرس.
• نامهٔ خروج را بگیر. برای مسیر وزارت علوم، در کارتابل سجاد صادر می‌شود.
• سر وقت برو. حداکثر شش ماه پس از صدور معافیت باید در خارج شروع به تحصیل کرده باشی.

مدت و تمدید

• مدت معافیت تحصیلیِ خارج همانند دانشجوی داخل است: کارشناسی پیوسته ۵ سال، ارشد ناپیوسته ۳ سال، دکترای پزشکی پیوسته ۸ سال، دکترای تخصصی ۶ سال.
• اگر در این مدت تمام نشد، با درخواست وزارت علوم یا بهداشت، و اگر شرایطش را داشته باشی، سازمان وظیفه سنوات اضافه صادر می‌کند. اینفوگرافیک سازمان وظیفه نوشته «حداکثر تا دو ترم ... بصورت مرحله‌ای».
• هر سال تحصیلی، گواهی اشتغال به تحصیلِ سال جدید را در سامانهٔ میخک بارگذاری کن تا سفارت ایران تأییدش کند (بخش ۳.۴).

• اگر معافیت تحصیلی داخل داری، درخواست خروجِ کوتاه را در سامانهٔ سخا ثبت می‌کنی.
• اگر غایبی، خروج ممکن نیست.

• سفارت ایتالیا مدرکی دربارهٔ سربازی نمی‌خواهد.

• درخواست را در سخا (sakha.epolice.ir) ثبت کن.
• بعد از برگشتن، ورودت باید در گیت مرزی پلیس گذرنامه ثبت شود. رئیس وقت سازمان وظیفه (مرداد ۱۴۰۳، دربارهٔ مجوزهای سفر) گفته است اگر ورود ثبت نشود، برای خروج بعدی مشکل پیش می‌آید و باید حضوری به وظیفهٔ عمومی محل سکونت مراجعه کنی.

وقتی در ایتالیا درس می‌خوانی

• در ایتالیا، در سامانهٔ میخک پروندهٔ دانشجویی تشکیل بده. بار اول برای احراز هویت باید حضوری به سفارت ایران در رم بروی.
• هر سال تحصیلی، گواهی اشتغال به تحصیلِ سال جدید را در میخک بارگذاری کن تا سفارت تأییدش کند.
• پیش از هر سفر به ایران، «مهر خروج دانشجویی» را از بخش کنسولی سفارت ایران در رم در پاسپورتت بگیر. از ۱۴۰۱، این مجوز برای دانشجویان خارج از کشور در داخل ایران صادر نمی‌شود. اگر بی این مهر سفر کنی، تبعاتش با خودت است.
• سازمان وظیفه برای دفعات سفر به ایران در طول سال‌های مجاز تحصیل محدودیتی نگذاشته است؛ تردد طبق ضوابط وزارتخانه‌هاست. سفارت ایران در برلین نوشته مهر خروج دانشجویی از اول مهر تا پایان شهریور سال بعد معتبر است و با آن حداکثر سه بار و جمعاً چهار ماه در سال می‌توانی در ایران بمانی.
• اگر وسط تحصیل به ایران برگشتی و ظرف شش ماه به محل تحصیل برنگشتی، از نظر معافیت تحصیلی «انصرافی» حساب می‌شوی.

بعد از فارغ‌التحصیلی (یا انصراف)

• ظرف یک سال خودت را برای روشن شدن وضعیت سربازی معرفی کن: به سفارت یا کنسولگری ایران در خارج، یا مراکزی که سازمان وظیفه در ایران تعیین کرده است.
• اگر در مهلت‌ها برنگردی، وثیقه به نفع دولت ضبط می‌شود.
• سازمان امور دانشجویان مدرک مشمولِ غایب را ارزشیابی نمی‌کند. دانشجوی غایبی که بعد از تحصیل برمی‌گردد، با آخرین مدرکِ مورد تأییدِ پیش از غیبت به خدمت اعزام می‌شود.
• اگر می‌خواهی ادامهٔ تحصیلت را در ایران بگذرانی، انتقال معافیت تحصیلی از خارج به داخل تا یک سال پس از قطع رابطهٔ تحصیلی ممکن است.

• این بخش به ویزای ایتالیا ربطی ندارد.

• در میخک (mikhak.mfa.gov.ir) پرونده بساز و کد رهگیری بگیر.
• بار اول حضوری به سفارت ایران در رم برو.
• هر سال گواهی اشتغال به تحصیل را بارگذاری کن.
• پیش از سفر به ایران، مهر خروج دانشجویی را از سفارت بگیر.
• تاریخ پایان تحصیلت را یادداشت کن؛ از آن روز یک سال فرصت معرفی داری.

• یعنی: از ماهی که ۱۸ سالت تمام می‌شود، مشمولی. پس از انتشار آگهی احضار، شش ماه فرصت داری خودت را معرفی کنی.
• خروج: برای خروج مجوز لازم داری (بخش ۳.۱).

• چه کنی: اگر دانش‌آموز یا دانشجویی، معافیت تحصیلی‌ات این مهلت را پوشش می‌دهد. اگر نه، در مهلت خودت را معرفی کن.

• یعنی: تا وقتی درس می‌خوانی اعزام نمی‌شوی؛ اعتبارش تا یک سال پس از پایان مقطع است.
• خروج: سفر کوتاه با درخواست در سخا. برای تحصیل در ایتالیا، معافیت تحصیلی خارج (بخش ۳.۲).

• چه کنی: اگر پس از فارغ‌التحصیلی می‌روی، در همان یک سال درخواست بده.

• یعنی: بعد از پایان درس (یا انصراف و اخراج) یک سال فرصت معرفی داری. اگر نکنی، غایب می‌شوی.
• خروج و تحصیل: اطلاعیهٔ دی ۱۴۰۳، فارغ‌التحصیلِ غیرغایبِ ۱۴۰۲ به بعد را که در این مهلت است، برای معافیت تحصیلی خارج واجد شرایط دانسته است.

• چه کنی: اگر پذیرش ایتالیا داری، در همین مهلت درخواست بده (بخش ۳.۲). اگر برای خدمت آماده‌ای، درخواست اعزام بده (۴.۴).

• یعنی: برای اعزام به خدمت برگه گرفته‌ای و تاریخ اعزام داری.

• از ۱۵ مهر ۱۴۰۵: درخواست اعزام را می‌توانی در برنامهٔ «پلیس من» ثبت کنی: بخش «وظیفه عمومی»، قسمت «اعزام به خدمت». بعد از معاینات و فرم واکسیناسیون، برگ آماده به خدمت را چاپ می‌کنی. می‌توانی تاریخ اعزام و محل آموزشِ پیشنهادی‌ات را هم ثبت کنی.
• ادامهٔ تحصیل: آیین‌نامه می‌گوید دارندهٔ برگ آماده به خدمتِ بدون غیبت که مهلت اعزامش نگذشته، می‌تواند برای مقطع بالاتر از معافیت تحصیلی استفاده کند.
• اگر در موعد اعزام حاضر نشوی: غایب می‌شوی.

• یعنی: برای مدتی معافی؛ هنوز مشمولی.
• خروج: مجوز لازم داری.

• چه کنی: حداکثر یک ماه پس از پایان اعتبارش خودت را برای تجدید رسیدگی معرفی کن؛ وگرنه غایب می‌شوی.

• یعنی: درخواست معافیتت ثبت شده و منتظر رأی‌ای.

• چه کنی: پرونده را پیگیری کن و در جلسه‌های شورای پزشکی یا هیئت کفالت حاضر شو. اگر به خاطر حاضر نشدنت رسیدگی طول بکشد و رأی «سرباز بودن» بیاید، با تو مثل غایب رفتار می‌شود.

• یعنی: دیگر مشمول نیستی.
• خروج: مجوز سازمان وظیفه لازم نداری. همهٔ کارهای مادهٔ ۱۰ قانون، از جمله تحویل اصل مدرک تحصیلی، برایت باز است.

• چه کنی: کارت هوشمندت را نگه دار. اگر کارتت قدیمی است، با کارت هوشمند عوض کن (بخش ۲).

• خروج: مجوز خروج را از یگان خدمتی‌ات می‌گیری.

• ادامهٔ تحصیل: قانون می‌گوید ترخیص سربازِ بدون غیبت اولیه برای ادامهٔ تحصیل در مقطع کارشناسی و بالاتر، جز در زمان اضطرار و جنگ، بلامانع است.

• یعنی: کارت پایان خدمت داری؛ دیگر مشمول نیستی.
• خروج: مجوز سازمان وظیفه لازم نداری (بخش ۲).

• یعنی: در مهلت یا موعد خودت را معرفی نکرده‌ای. نمونه‌ها: حاضر نشدن پس از احضار؛ حاضر نشدن در موعد اعزام؛ معرفی نکردن خود ظرف یک ماه پس از پایان معافیت موقت؛ معرفی نکردن خود ظرف یک سال پس از فارغ‌التحصیلی، انصراف یا اخراج؛ تحصیل بیش از سقف مجاز.
• خروج: حتی با پاسپورت اجازهٔ خروج نداری.
• تحصیل در خارج: اطلاعیهٔ دی ۱۴۰۳ فقط مشمولان غیرغایب را واجد شرایط معافیت تحصیلی خارج دانسته است. مدرک خارجیِ مشمول غایب را سازمان امور دانشجویان ارزشیابی نمی‌کند.

• چه کنی: به سازمان وظیفه مراجعه کن و وضعیتت را روشن کن. قانون برای غیبت اضافه‌خدمت گذاشته است (سه یا شش ماه، بسته به مدت غیبت).

• بالا، زیر هر وضعیت آمده است. خلاصه: با کارت پایان خدمت یا معافیت دائم بی‌مجوز می‌روی؛ با معافیت تحصیلی، موقت یا برگ آماده به خدمتِ بدون غیبت، با مجوز؛ با غیبت، نه.

• وضعیت سربازی در فهرست مدارک ویزای تحصیلی سفارت ایتالیا نیامده است. سفارت ایران در رم، بعد از رسیدنت، برای پروندهٔ دانشجویی مدرک وضعیت سربازی می‌خواهد و پرونده را فقط با «نداشتن مشکل خدمت وظیفه عمومی» تأیید می‌کند.

• وضعیتت را از دفتر پلیس +۱۰ بپرس.
• اگر در مهلت یک‌ساله یا دارای معافیت تحصیلی هستی، برای تحصیل در ایتالیا بخش ۳.۲ را دنبال کن.
• اگر غایبی، اول وضعیتت را با سازمان وظیفه روشن کن.
• پیش از خرید بلیت، وضعیت خودت را در یک دفتر پلیس +۱۰ بپرس.